''Η μπαλάντα της φυλακής του Ρήντιγγ'', Όσκαρ Γουάιλντ

Το 1895 ο Όσκαρ Ουάιλντ μήνυσε τον Τζων Σόλτο Ντάγκλας για συκοφαντική δυσφήμηση. Ο  Τζων Σόλτο Ντάγκλας ήταν πατέρας του λόρδου Αλφρεντ Ντάγκλας με τον οποίο ο Ουάιλντ είχε συνδεθεί με στενή φιλία και πιθανότατα ερωτική σχέση, τουλάχιστον έτσι νόμιζε ο πατέρας του.  Μετά από μια ανταλλαγή επιστολών στις οποίες ο πατέρας του φίλου του, του ζητούσε να διακόψει επαφές με τον γιό του,  ο Ουάιλντ κρίνει ότι προσβάλλεται και τον μηνύει. Όμως προς έκπληξη του στη δίκη που έγινε στις 3 Απριλίου της ίδια χρονιάς γύρισαν τα πάνω κάτω. Ο Ουάιλντ από κατήγορος, βρέθηκε κατηγορούμενος για σοδομισμό και καταδικάστηκε σε 2 έτη φυλάκιση και καταναγκαστικά έργα.

Ο Ουάιλντ  θα κάνει ένα σύντομο πέρασμα από τις φυλακές Γουόντσγουρθ και σύντομα θα καταλήξει στις Αγγλικές φυλακές του Ρήντιγγ (Reading). Εκεί θα ξεκινήσει να γράφει το μακροσκελές ποίημα ''Η μπαλάντα της φυλακής του Ρήντιγγ'' το οποίο θα ολοκληρώσει όταν αποφυλακιστεί. Μάλιστα ενώ διατεινόταν ότι μετά την αποφυλάκιση του θα γράψει νέα έργα, δεν κατόρθωσε να γράψει τίποτε άλλο.

Αφού ξεκαθαρίσω ότι δεν είμαι ειδικός στην ποίηση, να ξεκινήσω λέγοντας ότι κατά την γνώμη μου πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο έργο, ένα ποιητικό πόνημα το οποίο μπορεί να διαβαστεί από όλους άσχετα αν έχουν ή όχι σχέση με την ποίηση. Μέσα σε 45 περίπου σελίδες η κάθε μια από τις οποίες περιέχει 4 στροφές των έξι στίχων η κάθε μία, ο Ουάιλντ μας δίνει το παλμό μιας φυλακής στα τέλη του 19ου αιώνα, μέσα μάλιστα από το πρίσμα ενός ανθρώπου της υψηλής κοινωνίας ο οποίος, αξίζει να σημειωθεί, ταυτίζεται με τους συγκρατούμενους του και δεν κρατάει αποστάσεις από αυτούς.
Υπάρχει ρυθμός, ομοιοκαταληξία, εξέλιξη πράξεων και συναισθημάτων, κατά την γνώμη μου κόβει την ανάσα, πράγμα δύσκολο για ποίημα. Η γλώσσα που χρησιμοποιεί είναι εύκολη αν και έχει αρκετές μεταφορές και αλληγορίες.  Βέβαια στην ποίηση σημαντικό ρόλο παίζει και η μετάφραση. Η συγκεκριμένη έκδοση που εγώ είχα (Κορόντζη) είναι δίγλωσση (αριστερά το πρωτότυπο δεξιά η μετάφραση του Ρήγα Γαρταγάνη, άρα μπορεί κανείς να έχει άποψη και για αυτήν. Αν και δεν θα μπορούσα να διαβάσω κατευθείαν μόνο το Αγγλικό κείμενο, εντούτοις αφού διάβασα την μετάφραση διάβασα και το προτότυπο, έτσι ήταν πιο εύκολο, και εκεί συνειδητοποίησα ότι έχει γίνει πολύ καλή μεταφραστική δουλειά.

Κλείνω παραθέτοντας μία εκ των πολλών αγαπημένων μου στροφών:

Χαμένοι σαν τον άνθρωπο που βάλτωσε
Και που σε ακάθαρτα σκοτάδια μέσα ψάχνει,
Την προσευχή μας δεν τολμούσαμε να κάνουμε,
Τόσο μας είχε η αγωνία αποκάνει.
Κάτι νεκρό κοιτόταν μες΄στα στήθια μας
Ήταν η ελπίδα που είχε μέσα μας πεθάνει

''Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέη'', Όσκαρ Γουάιλντ

O Ντόριαν Γκρέη είναι ένας πλούσιος της Αγγλίας του 19ου αιώνα, ένας δανδής, ένας πανέμορφος νέος, ίσως ο πιο όμορφος που υπήρξε ποτέ, ζει μέσα στα πλούτη και ενδιαφέρεται μόνο για την καλοπέραση του και ποζάρει ως μοντέλο για την δημιουργία ενός πορτρέτου. Μετά από τις προτροπές ενός φίλου του που γνωρίζει τυχαία μπαίνει σιγά σιγά στην ζωή των ηδονών και της ακολασίας όταν κάποια στιγμή η ιδέα ότι μια μέρα θα γεράσει και θα χάσει την ομορφιά του τον τρομάζει. Η ευχή του  να μείνει για πάντα νέος και στην θέση να γερνάει το πορτρέτο του γίνεται πραγματικότητα. Όμως το πορτρέτο εκτός από το γήρας παίρνει και την ψυχή και τις αμαρτίες του Ντόριαν Γκρέη.




"Αφήστε το βιβλίο μου, σας παρακαλώ, στην αθανασία που του αξίζει", θα έλεγε προφητικά χρόνια αργότερα ο Οσκαρ Γουάιλντ, όταν χρησιμοποιούταν ως αποδεικτικό στοιχείο στην δίκη του με την κατηγορία της ομοφυλοφιλίας, για την οποία καταδικάστηκε σε 2 έτη φυλάκιση σε καταναγκαστικά έργα. Πράγματι αν και δεν γίνεται πουθενά αναφορά σε αυτήν, η αντρική ομοφυλοφιλία υποβόσκει σε ολόκληρο το βιβλίο και αυτό προκαλεί εντύπωση αν σκεφτεί κανείς ότι εκδόθηκε το 1891.

Η ιστορία έιναι όμορφή και χαλαρή, η ατμόσφαιρα ενδιαφέρουσα ενώ υπάρχουν και σωστές δόσεις μυστηρίου και αγωνίας, ειδικά προς το τέλος όπου υπάρχει κλιμάκωση. Η γραφή είναι άμεση και γρήγορη, οι περιγραφές είναι λίγες ενώ το μέγεθος του βιβλίου είναι τέτοιο (247 σελίδες) που δεν πρόκειται να κουράσει σε καμία περίπτωση.

Τα περισσότερα αποφθέγματα για τα οποία είναι ευρέως γνωστός ο Γουάιλντ προέρχονται από αυτό το βιβλίο. Οι ήρωες φιλοσοφούν, αγορεύουν με τρόπο ώστε να αποτελούν άλλοτε μαθήματα ζωής και άλλοτε να προκαλούν με παραδοξολογίες και αφορισμούς. Έτσι το βιβλίο έχει ένα δεύτερο επίπεδο, το οποίο όμως προσφέρεται στον αναγνώστη έντεχνα και με σαφήνεια, χωρίς να τον αναγκάζει να ψάξει για να το βρει μόνος του και από τις πρώτες σελίδες θα καταλάβει αν του αρέσει. Οι συμβολισμοί του βιβλίου είναι μεν πολλοί αλλά εύκολοι στον εντοπισμό τους και περνάνε στον αναγνώστη χωρίς ο τελευταίος να το καταλάβει.

Σύμφωνα με τους βιογράφους του Γουάιλντ, ο Ντόριαν Γκρέην έχει αρκετά κοινά στοιχεία με τον ίδιο και μάλιστα μέσα στο ‘πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέη’ φαίνεται και η σύμπραξη του Γουάιλντ με τον ‘Αισθητισμό’ το κίνημα που απάλλασσε την τέχνη από κάθε είδους παιδαγωγική, ψυχαγωγική αλλά και ηθική υποχρέωση και της όριζε ως μοναδικό σκοπό το να έχει όμορφο αισθητικά αποτέλεσμα. Αυτά συμπυκνωνόταν στο ρητό: ‘Η τέχνη  για την τέχνη’

Κατά την γνώμη μου πρόκειται για ένα λογοτεχνικό αριστούργημα που πρέπει να διαβαστεί από όλους τους λάτρεις του βιβλίου, ώστε να αποκτήσουν ιδία άποψη για τον αν τους αρέσει.