"Ο τέκτονας Τζιοβάννι Σολαίρ στην Ιθάκη του 1837", Πέτρος Βλάχος

Όσοι έχουν την τύχη να κατάγονται από το μικρό νησί της Ιθάκης, γνωρίζουν σίγουρα, αφού θα την έχουν ακούσει έστω και μια φορά, την «κατάρα του Σολαίρη» στην οποία συνήθιζαν και ακόμη πολλές φορές συνηθίζουν οι ντόπιοι, να αποδίδουν κάτι κακό που θα συμβεί στον τόπο. Ο θρύλος θέλει τον Γάλλο Τζιοβάνι Σολαίρ να είπε σε Θιακούς ναυτικούς που συνάντησε χρόνια μετά την παραμονή και φυλάκιση του στο νησί της Ιθάκης μετά από καταδικαστική απόφαση εις βάρος του, «να είστε καταραμένοι και τίποτα να μην στεριώσει στον τόπο σας».

Αν και είναι αρκετά ασαφές ιστορικά αν η κατάρα ειπώθηκε ακόμη και αν η συνάντηση έγινε, το βέβαιο είναι πως στις μέρες μας είναι πλέον σίγουρο πως η πορεία ενός τόπου και των ανθρώπων του, δεν εξαρτάται από κατάρες και άλλες παρόμοιες προκαταλήψεις.

Σε αυτή την λογική ο Πέτρος Βλάχος προσπαθεί να φωτίσει βασιζόμενος μόνο σε  ιστορικά ντοκουμέντα και έγγραφα, μια αληθινή υπόθεση την οποία ο χρόνος αλλοίωσε ολοκληρωτικά, μετατρέποντας την σε θρύλο και έκανε δυσδιάκριτα τα όρια μεταξύ  αλήθειας και του μύθου.

Ο Γάλλος Τζιοβάνι Σολαίρ εγκαταστάθηκε με την γυναίκα του και το παιδί του στην Ιθάκη το 1837 προκειμένου να εργαστεί ως καθηγητής Ιταλικών. Αν και το θρησκευτικό του παρελθόν ήταν μάλλον πολύπλοκο, εντούτοις είναι ξεκάθαρο ότι επρόκειτο για τέκτονα με βαθειά μάλιστα αγάπη για τον τεκτονισμό. Έτσι αποφασίζει  να ιδρύσει την πρώτη τεκτονική στοά στο νησί. Σύντομα θα έρθουν ποικίλες αντιδράσεις και ο Σολαίρ θα έρθει αντιμέτωπος με τους κατοίκους αλλά -και εδώ είναι το αξιοπερίεργο- και με μέλη της τεκτονικής στοάς και κοινωνίας. Έτσι όταν θα γίνει η διπλή δολοφονία της γυναίκας του και του γιού του θα ξεκινήσει ένας δικαστικός αγώνας με αρνητική έκβαση για τον ίδιο.

Ο Πέτρος Βλάχος θα παρουσιάσει με μετριοπάθεια και απαλλαγμένος από προσωπικές πεποιθήσεις και μύθους τα καταγεγραμμένα ιστορικά γεγονότα από την άφιξη του Σολαίρ στην χώρα μας και μετέπειτα στην Ιθάκη έως την τελική  έκβαση της υπόθεσης, αποδεικνύοντας πόσο εύκολα μπορεί να παραποιηθεί η Ιστορία. Οι μαρτυρίες και  οι καταθέσεις ξεκαθαρίζουν το τοπίο με μόνο στόχο την λάμψη της αλήθειας. Στο φόντο της υπόθεσης η ντόπια κοινωνία της εποχής, οι προκαταλήψεις και ο ρόλος της εκκλησίας σε μία Ελλάδα που αναζητούσε την ταυτότητα της.

"Άγιος Αγύρτης", Δημήτρης Καμπουράκης

Ο Δημήτρης Καμπουράκης γεννήθηκε στα Χανιά το 1961 και είναι γνωστός δημοσιογράφος. Γνωστή είναι επίσης και η αγάπη του για την Ιστορία η οποία αποτυπώνεται συχνά μέσω του συγγραφικού του έργου.

Ο «Άγιος Αγύρτης» εξιστορεί την ζωή και το έργο του Χριστόφορου Παναγιωτόπουλου ή Χρηστοπανάγου που έμεινε γνωστός στην Ιστορία ως Παπουλάκος. Αγράμματος έμπορος κρεάτων, γνωρίζοντας μόνο τα βασικά της ανάγνωσης και της γραφής, αποφασίζει σε ηλικία 55  χρόνων και μετά από την επιβίωση του από την ασθένεια του τύφου να γίνει καλόγερος.  Θα εγκαταλείψει τα εγκόσμια και θα χτίσει μία σκήτη στην οποία θα διαμένει. Αρκετά  χρόνια μετά σε ηλικία 75 ετών, θα μετατραπεί σε κήρυκα, γυρίζοντας τα χωριά της Πελοποννήσου και κάνοντας ομιλίες που δόξαζαν τον Θεό (όπως τον αντιλαμβάνονταν αυτός) και στρέφονταν ενάντια όλων των άλλων, από την πολιτική εξουσία του Όθωνα έως την δικαστική εξουσία και βέβαια όλους τους κατά την γνώμη του αμαρτωλούς. Και αν μέχρι εδώ δεν είδατε τίποτα το αξιοσημείωτο παρά μια συνηθισμένη για την Ελλάδα ιστορία, σημειώστε ότι το 1852  και ενώ μέχρι τότε κάθε προσπάθεια σύλληψης του είχε αποτύχει, με εντολή του Όθωνα πέντε συντάγματα στρατού και πυροβολαρχίες σπεύδουν να συλλάβουν τον Παπουλάκο σε ηλικία 80 ετών τον οποίο προστατεύουν 15.000 άοπλοι και 6.000 οπλισμένοι και μανιασμένοι φανατικοί οπαδοί του.

Μέσα από την ζωή μιας αμφιλεγόμενης προσωπικότητας ο Δημήτρης Καμπουράκης με μετριοπαθή και μεστό λόγο θα μας δώσει μια εικόνα της μετεπαναστατικής Ελλάδας, και όσων ακολούθησαν την επανάσταση του 1821 και την αποτυχημένη προσπάθεια για την συγκρότηση ενός υγιούς κράτους. Όπως σε κάθε ιστορικό ανάγνωσμα για αυτήν την εποχή διαφαίνεται ξεκάθαρα πως το κλήμα ήταν στραβό από την αρχή αλλά και πως ξεκίνησαν οι αμαρτίες που πληρώνονται μέχρι σήμερα. 

Εύκολο, ξεκούραστο, σε απλή γλώσσα αλλά με σεβασμό στην ιστορία και δείχνοντας ότι το βάθος της έρευνας του συγγραφέα ήταν μεγάλο όπως και το υπόβαθρο του, το βιβλίο «Άγιος Αγύρτης» προτείνεται τόσο σε όσους ασχολούνται με την Ιστορία όσο και σε όσους δεν έχουν διαβάσει ποτέ αντίστοιχα βιβλία και αναζητούν μια πρώτη επαφή.

''Η Αθήνα στου Όθωνα τα χρόνια", Γιάννης Καιροφύλας

Σε όσους δεν έχουν ασχοληθεί σε μεγάλο βάθος με την Ιστορία της χώρας μας, υπάρχει ένα μικρό κενό σε σχέση με το τι συνέβη σε μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο της ιστορίας μας. Ενώ υπάρχει αρκετό υλικό και όλοι λίγο ως πολύ γνωρίζουμε τι συνέβη κατά την επανάσταση του 1821, εντούτοις πολλοί λίγοι γνωρίζουν ποια ήταν η επόμενη μέρα.

Ιδιαίτερα για την Αθήνα, η οποία ήταν μια ρημαγμένη πόλη με δύο τρεις χιλιάδες κατοίκους, είναι αξιοσημείωτο το πώς κατάφερε μέσα σε πενήντα περίπου χρόνια να γίνει μια πόλη ανταγωνιστική άλλων ευρωπαϊκών πόλεων.

Ο Γιάννης Καιροφύλας μας δίνει βήμα – βήμα την εξέλιξη της Αθήνας, σε όλα τα επίπεδα, από την επόμενη ημέρα μετά την επανάσταση ως την έξωση του Όθωνα το 1861.

Η αφήγηση είναι σε απλή γλώσσα, σα να σας τα αφηγείται ένας φίλος που τα έζησε. Περιεκτικός χωρίς περιττά στοιχεία, μας δίνει εικόνα τόσο της πολιτικοοικονομικής κατάστασης του τόπου, όσο και της καθημερινότητας των πολιτών.

Έτσι αποκαλύπτεται γιατί η Αθήνα έχει το σημερινό της χάλι, και γιατί τότε που ήταν ευκαιρία, αφού ήταν η αρχή, δεν έγιναν αυτά που έπρεπε.

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:

Τα πρώτα χρόνια μετά την Επανάσταση του 1821 η Αθήνα ήταν μια πόλη ερειπίων. Χωρίς δρόμους, πλατείες, εμπορικά καταστήματα, χωρίς πολλούς κατοίκους. Οι μεταφορές γίνονταν με γαϊδούρια και καμήλες, τα σπίτια φωτίζονταν με λαδοφάναρα, ενώ η Αγορά, κάτω από την Ακρόπολη, ήταν γεμάτη παράγκες.

Μέσα σε μια πεντηκονταετία η νέα πρωτεύουσα κατόρθωσε να γίνει πόλη αξιοθαύμαστη και δεν άργησε να διεκδικήσει θέση ανάμεσα στις ωραίες πόλεις της Ευρώπης. Με αξιόλογα πλέον κτίσματα, με πρωτοποριακές για εκείνα τα χρόνια εστίες πρασίνου, με ζωηρή καλλιτεχνική κίνηση, με τον πολιτισμό που διεκδικεί κάθε τόπος και περισσότερο ο λαός του.

Αυτή την περιπέτεια μάς αφηγείται το βιβλίο του Γιάννη Καιροφύλα: την ιστορία μιας πόλης που δεν γνωρίσαμε ποτέ, μέσα από την πορεία της τις κρίσιμες δεκαετίες του 19ου αιώνα.